نویسنده: ایتالو کالوینو (Calvino, Italo)
مترجم: مژگان مهرگان
ناشر: کتاب خورشید
۱۵۲ صفحه، ۲۴۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۷]

خوبه. دغدغه‌های همیشگی ایتالو کالوینو رو می‌شه توش دید: شهر و طبیعت. یک خونواده‌ی درب‌وداغون در شهری نامعلوم قطعه‌زمینی دارن و با رشد قارچی ساخت‌وساز توی شهر،‌ تصمیم می‌گیرن اون‌جا رو که ازش به عنوان باغچه استفاده می‌کننْ بسازن. برای همین کار ساختمان‌سازی رو به آدم دغلی به نام کائیزوتی واگذار می‌کنن. تمام داستان ماجرای سروکله‌زدن این‌ها با همه. خیال‌پردازی‌ها و مشکلاتی که پیش میاد و... و در نهایت هم مشکل حل‌نشده باقی می‌مونه. ولی شخصیت‌ها توش حل می‌شن. مثل بعضی دیگه از داستان‌های کالوینو.
***
+ مورچه‌ی آرژانتینی
+ شوالیه‌ی ناموجود
+ اگر شبی از شب‌های زمستان مسافری
+ شش یادداشت برای هزاره‌ی بعدی
+ تی صفر
+ کلاغ آخر از همه می‌رسد
+ قارچ‌ها در شهر
***
[۲۸ تیر ۱۳۸۷، ۲۳:۳۵]

نویسنده: ایتالو کالوینو (Calvino, Italo)
مترجمان: رضا قیصریه، اعظم رسولی، مژگان مهرگان
ناشر: کتاب خورشید
۲۷۴ صفحه، ۲۹۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۵]

این هم از ادامه‌ی کلاغ آخر از همه می‌رسد. تعداد داستان‌هاش یه‌خورده از قبلی بیشتره. رضا قیصریه ۴، اعظم رسولی ۱۳ و مژگان مهرگان ۸ داستان رو ترجمه کرده‌ان. بهترین داستان‌ها هم آخری‌هان. یعنی اون‌هایی که مژگان مهرگان ترجمه کرده:

ماجرای یک شناگر
ماجرای یک کارمند
ماجرای یک نزدیک‌بین
ماجرای یک همسر
ماجرای یک مسافر
ماجرای یک عروس و داماد
ماجرای یک شاعر

این‌ها، از داستان‌های قبلی خیلی پخته‌ترن. البته مطمئن نیستم که به ترتیب زمانی چیده شده باشن. حوصله‌ی خوندن مقدمه‌ی جلد قبلی رو هم ندارم که ببینم این‌طوریه یا نه. به هر حال به نظر می‌رسه داستان‌ها هر چی می‌گذره بهتر می‌شن.
***
مثل کتاب قبلی، چندتا از داستان‌های مارکو والدو توی این مجموعه هم اومده. غیر از اون، انگار شخصیت چندتا از داستان‌های دیگه‌ی کتاب هم همون مارکو والدوست؛ اما با اسمی متفاوت. داستان‌های کالوینو پره از تکرار عنصرهایی که توی نوشته‌های دیگه‌ش هم میاردشون. ضمناً طبیعت‌دوستی کالوینو خودش رو توی تک‌تک داستان‌های این کتاب نشون می‌ده. شاید بیشتر از هر مجموعه‌داستان دیگه‌ش.
***
حس کردم توی این مجموعه، ترجمه‌ی اعظم رسولی و مژگان مهرگان یه‌خورده اذیت می‌کنه. شاید توی کتاب قبلی هم همین‌طور بوده و من متوجه نشدم. بیشتر داستان‌ها هم زیاد خاص نیستن و احتمالاً جزو خوب‌های کالوینو محسوب نمی‌شن. با این حال مجموعه‌ی خوبیه و ارزش خوندن رو داره.
***
+ مورچه‌ی آرژانتینی
+ شوالیه‌ی ناموجود
+ اگر شبی از شب‌های زمستان مسافری
+ شش یادداشت برای هزاره‌ی بعدی
+ تی صفر
+ کلاغ آخر از همه می‌رسد
***
[۱۸ شهریور ۱۳۸۶، ۱۸:۰۰]

نویسنده: ایتالو کالوینو (Calvino, Italo)
مترجمان: رضا قیصریه، اعظم رسولی، مژگان مهرگان
ناشر: کتاب خورشید
۲۵۶ صفحه، ۲۶۰۰ تومان
[چاپ دوم، شهریور ۱۳۸۵]

"اولین چاپ از داستان‌ها، در نوامبر ۱۹۵۸ و توسط انتشارات اینائودیِ تورینو منتشر شد. کالوینو ساختار مجموعه را با تقسیم آن به چهار "کتاب" نظم بخشید و تقریباً تمامی داستان‌های مجموعه‌ی قبلیش را نیز به آن اضافه کرد: کلاغ آخر از همه می‌رسد (۱۹۴۹)، سه زندگی‌نامه از ورود به جنگ (۱۹۵۴)، ده داستان نخست از مارکو والدو (۱۹۶۳)، نه ماجرا از سری عشق‌های دشوار (۱۹۷۰)، سه رمان کوتاه که قبلاً در مجلات به چاپ رسیده بودند و دیگر داستان‌های پراکنده‌ای که تا آن زمان در یک مجموعه نگهداری نشده بودند."
***
همون‌طور که اول کتاب گفته، نباید توقع داشته باشید که همه‌ی داستان‌های این مجموعه جدید باشن. خیلی‌ها رو توی کتاب‌های قبلی که از کالوینو ترجمه شده دیدیم: شاه گوش می‌کند، مارکو والدو، مورچه‌ی آرژانتینی. با این حال تعداد داستان‌های جدیدش قابل توجهه. نکته‌ی دیگه‌ای که در مورد داستان‌ها وجود داره، پراکندگی‌شون از نظر تاریخ نوشتنه. برای همین خیلی خوب می‌تونید سیر کارهای کالوینو رو توی اون‌ها ببینید. بعضی از کارهاش واقعاً متوسط و حتی ضعیفن. به نظرم بین داستان‌های جدید کتاب، سه‌تاشون خیلی خوبن: خانم پائولاتیم، کلاغ آخر از همه می‌رسد، یک تختخواب گذری.
***
در مورد ترجمه. به نظرم کار هر سه‌تا مترجم خوب بوده. رضا قیصریه دو داستان، اعظم رسولی ۱۳تا و مژگان مهرگان ۶تا. البته بعضی جاها نیاز به ویرایش داره. غیر از این کتاب هم همین انتشارات در ادامه مجموعه‌ی "قارچ‌ها در شهر" رو منتشر کرده. این هم یادداشت کتابلاگ در مورد این مجموعه و مجموعه‌ی بعدیش.
***
+ مورچه‌ی آرژانتینی
+ شوالیه‌ی ناموجود
+ اگر شبی از شب‌های زمستان مسافری
+ شش یادداشت برای هزاره‌ی بعدی
+ تی صفر
***
[۲۸ تیر ۱۳۸۶، ۲۰:۳۵]

نویسنده: ایتالو کالوینو (Calvino, Italo)
مترجم: میلاد زکریا
ناشر: نشر مرکز
۱۶۰ صفحه، ۲۵۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۶]

این کتاب دومین مجموعه‌ی کالوینو با موضوع جهان و برگشتن به منشأ اونه. اولیش هم کمدی‌های کیهانیه. سبک داستان‌های بخش اول کاملاً مثل کمدی‌های کیهانیه. یعنی اول یه موضوع علمی رو با زبان علمی می‌نویسه؛ و بعد شروع می‌کنه به ساختن داستان از روی همون موضوع. و بعضی وقت‌ها انقدر اون موضوع اولیه رو دستکاری و سر و ته می‌کنه که ممکنه یادتون بره اون موضوع فیزیکی یا شیمیایی چی بوده.
داستان‌ها سه قسمت شده‌ن:
۱- باز هم Qfwfq
۲- پریسیلا
۳- تی صفر
***
Qfwfq معلوم نیست چیه. توی داستان‌های بخش اول، درست مثل کمدی‌های کیهانی، راوی داستانه. از ازل وجود داشته و الآنش هم توی زمان سفر می‌کنه و توی روزگار حاضر هم وجود داره. به نظرم خلق همچین داستان‌ها و شخصیتی فقط هوشمندی کالوینو رو می‌رسونه. یعنی بیشتر از اینکه یه نویسنده‌ی بزرگ باشه، یه انسان فوق‌العاده باهوشه. داستان‌های کتاب، اون‌جاهایی که وارد مسائل فضا و زمان می‌شن یا وقت‌هایی که در مورد اولین لحظه‌های جهان حرف می‌زنن، خیلی برام جالبن. چون همیشه به مباحث این شکلی علاقه داشتم. برای همین، خود داستان تی صفر رو به بقیه‌ی داستان‌ها ترجیح می‌دم؛ اما در کل کمدی‌های کیهانی مجموعه‌ی بهتری بود. ضمن اینکه فکر می‌کنم کالوینو بعضی جاها خیلی شبیه بورخس می‌شه
***
همون‌طور که می‌بینید، قیمت کتاب زیاد شده. ۱۶۰ صفحه و ۲۵۰۰ تومن. تی صفر، به نظر من کتابیه که ارزش خوندن رو داره، اما ارزش خریدن رو نه.
***
+ مورچه‌ی آرژانتینی

+ شوالیه‌ی ناموجود

+ اگر شبی از شب‌های زمستان مسافری
+ شش یادداشت برای هزاره‌ی بعدی
***
[۲۱ اردیبهشت ۱۳۸۶، ۱۵:۳۰]

نویسنده: ایتالو کالوینو (Calvino, Italo)
مترجم: لیلی گلستان
ناشر: کتاب مهناز
۱۵۰ صفحه، ۴۵۰ تومان

"شوهرم پنج گفتار را در سپتامبر ۱۹۸۵ در شب شروع سفرش به پایان رسانده بود –البته این گفتارها را کالوینو باید قرائت می‌کرد- و پاتریک گریک قرار بود آن‌ها را ترجمه کند و بعد برای چاپ در انتشارات هاروارد از ‌نو خوانده شوند. اما فکر نمی‌کنم که باید تغییر عمده‌ای در آن‌ها داده می‌شد. تنها تفاوت مابین نسخه‌ی اول که خواندم و نسخه‌ی آخر، فقط در ساختار آن بود و نه در محتوای آن. ششمین گفتار –که هنوز آن را نیافته‌ام- سازگاری نام داشت و می‌دانم که به کتاب بارتلبی محرر هرمان ملویل اشاراتی چند داشت. و کالوینو قصد داشت آن را در ایالات متحده دوباره‌نویسی کند.
باقی نوشته‌ها –همین پنج گفتار- هر یک را جداگانه در پوشه‌ای شفاف و همه را با هم در پرونده روی میز کارش گذاشته بود تا در چمدان بگذارد..."
استر کالوینو
***
دانشگاه هاروارد، از کالوینو دعوت می‌کند تا برای چارلز الیوت نورتون، گفتارهایی در باب شعر، یک رشته سخنرانی انجام دهد. کالوینو قصد ۸ گفتار را داشته؛ و به گفته‌ی همسرش، پنج‌تای آن‌ها را تکمیل می‌کند، ولی شب قبل از سفرش، بر اثر سکته، فوت می‌کند.
با اینکه پنج یادداشت در کتاب آورده شده، اما عنوان کتاب، همان اسمی می‌شود که کالوینو برگزیده بود: "شش یادداشت..."
***
۱- سبکی
"می‌خواهم گفتارم را به تضاد مابین سبکی و وزن اختصاص دهم و از ارزش سبکی بگویم. نه چون وزن برایم ارزش کمتری دارد، بلکه فقط به این دلیل که درباره‌ی سبکی حرف بیشتری برای گفتن دارم. به مدت چهل سال رمان نوشته‌ام، راه‌های متفاوتی کشف کرده‌ام و تجربیات بسیاری اندوخته‌ام، حال زمانی فرارسیده که کار خودم را توجیه کلی کنم.
در روش کاری‌ام بیشتر اوقات درگیر کم‌کردن وزن بوده‌ام، سعی داشته‌ام گاهی از آدم‌ها، گاهی از اجرام آسمانی و گاهی از شهرها، وزن را بردارم. بیشتر سعی بر این داشته‌ام که از ساختار متن و زبان، وزن را بردارم."
[صفحه‌ی ۱۱]
***
۲- سرعت
"قصدم این نیست که بگویم سرعت خودبه‌خود دارای ارزش است، بلکه زمان روایت می‌تواند کند‌کننده، پر‌چرخش، یا بی‌حرکت باشد. و به هر حال روایت فعلی است که در مدت دوام‌ش جادویی را با خود می‌کشاند، که به جریان زمان وابسته است و آن را یا به تفصیل می‌گوید یا فشرده. در سیسیل، راویان وقتی می‌خواهند از بخش‌هایی بگذرند یا گذر چندین سال و ماه را بگویند با روش خاصی روایت‌ها را کوتاه می‌کنند."
[صفحه‌ی ۵۰]
***
۳- دقت
"و اگر نوشتن را گزیده‌ام، به این دلیل است که نوشتن این امکان را به من می‌دهد هر چند بار که بخواهم جمله‌ام را تصحیح کنم –نه تا آن‌جا که به رضایت کامل برسم- دستکم تا اندازه‌ای که بتوانم دلایل عدم رضایت‌م را بشناسم. ادبیات –مقصودم ادبیاتی است که به این توقعات پاسخ بدهد- سرزمین موعود است، جایی است که زبان در آن همانی می‌شود که باید باشد."
[صفحه‌ی ۷۵]
***
۴- وضوح
"ما می‌توانیم دو گونه روند خیال‌بافی را از هم تشخیص دهیم: یکی که از کلام شروع می‌شود تا به تصویر بصری منتج شود، دیگری که از تصویر بصری شروع می‌شود تا به بیان شفاهی برسد. روند اول به طور معمول به هنگام خواندنِ ما تحقق می‌یابد: برای نمونه صحنه‌ای از رمان یا گزارشی را در یک مجله می‌خوانیم. و بسته به تأثیر‌گذاری کم یا زیاد متن نوشته، ما شاهد صحنه‌هایی هستیم که انگار از برابر دیدگان‌مان می‌گذرد یا دستکم شاهد جزئیات یا پاره‌هایی از آن که از ابهام بیرون می‌آید."
[صفحه‌ی ۱۰۴]
***
۵- چندگانگی
"اکنون به پایان این مداحی از رمان به مثابه شبکه‌ای بزرگ رسیده‌ام. ممکن است برخی اعتراض کنند که هر اثر با تکثیر هرچه‌بیشتر "ممکن‌ها"، از آن فردیتی که "خود"ِ نویسنده است، از آن فردیتی که صداقت درونی و اکتشافات حقیقت شخصی او است دور و دورتر می‌شود. پاسخ من این است: ما کیستیم؟ هر یک از ما کیست، مگر آمیزه‌ای از تجربه‌ها، دانسته‌ها کتاب‌هایی که خوانده‌ایم، خیالاتی که داشته‌ایم؟ هر زندگی یک "دائرة‌المعارف" است، یک کتابخانه، سیاهه‌ای از اشیا، رده‌ای از سبک‌ها..."
[صفحه‌ی ۱۵۰]
***
+ مورچه‌ی آرژانتینی
+ شوالیه‌ی ناموجود
+ اگر شبی از شب‌های زمستان مسافری
***
[۱۱ آذر ۱۳۸۴، ۱۹:۳۰]

نویسنده: ایتالو کالوینو
مترجم: لیلی گلستان
ناشر: موسسه‌ی نشر آگه
۳۱۵ صفحه، ۲۵۰۰ تومان

ما که بالاخره نفهمیدیم اسم این انتشاراتی "آگه"ه یا "آگاه" !
***
از همون عنوان کتاب باید بفهمید که با یه کتاب ِ متفاوت روبرو هستید.
***
جملات اول کتاب رو ببینید:
"تو داری شروع به خواندن ِ داستانِ جدید ِ ایتالو کالوینو، اگر شبی از شب‌های زمستان مسافری، می‌کنی.
آرام بگیر. حواست را جمع کن. تمام ِ افکار دیگر را از سر دور کن. بگذار دنیایی که تو را احاطه کرده در پس ابر نهان شود..."
***
همونطور که دیدید، شخصیت اصلی کتاب، شمایید! یعنی خواننده‌ی کتاب.
***
داستان این طوری پیش می‌ره:
شما می‌بینید که کتاب ِ آگر شبی از شب‌های زمستان مسافری توی صفحاتش مشکل داره.
می‌رید و به کتاب‌فروشی این موضوع رو می‌گید. می‌فهمید که این کتاب با کتاب ِ دیگری به اسم ِ "با دور شدن از مالبورک" قاطی شده. در آنجا با یک دختر آشنا می‌شوید که او هم دچار همین مشکل شده.
"با دورشدن از مالبورک" را می‌گیرید و موقع خواندن ِ آن، می‌فهمید که این هم مشکلی مشابه کتاب ِ قبلی دارد.
***
اگر از بالا نگاه کنیم این‌شکلی میشه:
یک نفر –شما- درگیر ِ یافتن ِ کتاب ِ اصلی هستید. در این بین به یک کتاب دیگر می‌رسید و ...
و نویسنده‌ی کتاب، هم ماجرای جستجوی شما را آورده و هم کتاب‌هایی که می‌خوانید.
***
شما تا آخر ِ داستان به دنبال ِ کتاب اصلی می‌روید، می‌فهمید که پای ِ جعل ِ یک مترجم در میان بوده که او هم به نوعی عاشق ِ معشوقه‌ی شماست.
***
در پایان هم می‌فهمید که خود ِ شما شخصیت ِ یک داستان ِ بزرگتر –خیلی بزرگتر- بوده‌اید که خودتان هم آن را تمام می‌کنید.
***
"نهایتی که تمام روایت‌ها را به خود میکشد دو صورت دارد:یا ادامه‌اش در زندگی است یا ناگزیر، مرگ است."
***
این اثر ِ کالوینو واقعا شاهکار بود. توش همه چی داشت!
اصلا یه چیز ِ خارق‌العاده بود.
خب دیگه دیدیم که زبونم قاصره!
***
ولی من آخرم نفهمیدم که اسم ِ این ناشر آگاهه یا آگه!
***
[۲۴ خرداد ۱۳۸۴، ۱۶:۴۵]

نویسنده: ایتالو کالوینو
مترجم: پرویز شهدی
ناشر: نشر چشمه
۱۷۵ صفحه، ۱۱۰۰ تومان

پشت جلد نوشته شده: "ایتالو کالوینو طنز را به معنای واقعی کلمه به کار میبرد و آن را به مرحله‌ی اعجاز میرساند."
این بار، دفعه‌ی دومی بود که "شوالیه‌ی ناموجود" رو میخوندم. دفعه‌ی اول سه-چهار سال پیش بود.
الان بهتر معنی ِ جمله‌ی پشت جلد رو میفهمم.
[کتابی که دفعه‌ی اول خوندمش، برای کی بود؟ معلومه دیگه!]
***
همونطور که از اسم کتاب برمیاد، داستان راجع به شوالیه‌ای است که وجود ندارد! :‌یک زره ِ توخالی!
***
فضای کتاب هم در زمان شارلمانی و جنگ‌های صلیبی میگذرد.
***
آژیلوف –شوالیه‌ی ناموجود-، احساسات مادی ندارد. به همین خاطر در کارهایش جدی و سخت‌گیر است.
***
عنوان شوالیه‌ای ِ خودش را هم به خاطر نجات یک دختر باکره [ی پانزده ساله] از دست چند متجاوز به دست آورده است.
یک شب، یکی از جنگجوها ادعا میکند که پسر ِ همان دوشیزه است که در زمان سیزده سالگی او را به دنیا آورده. –توسط ِ شوالیه‌هایی پرهیزگار و گوشه‌گیر موسوم به "سن گراآل" (!)-
این ادعا، عنوان شوالیه‌بودن ِ آژیلوف را به خطر می‌اندازد.
هر دو طرف –آژیلوف و جوان جنگجو، توریسموند- در پی اثبات حقانیت‌شان راهی میشوند.
***
در بعضی از فصل‌ها، راوی که دختری صومعه‌نشین است وارد داستان میشود.
***
آخر داستان، یک جورهایی خیلی با عجله نوشته شده، انگار، تا به قسمت ِ پایانی برسد. شاید کالوینو از ایده‌ی خودش به هیجان آمده بوده و میخواسته سریع بنویسدش!
***
شوالیه‌ي ناموجود، قسمت سوم از مجموعه‌ی "نیاکان ِما" است.
قسمت‌های اول و دوم هم به ترتیب "بارون درخت‌نشین" و ویکونت ِ دونیم‌شده" هستند.
***
این بار که کتاب رو خوندم، باز هم به اندازه‌ی دفعه‌ی اول لذت بردم.
***
[۱۲ خرداد ۱۳۸۴، ۱۸:۳۰]

نویسنده: ایتالو کالوینو
مترجم: شهریار وقفی پور
ناشر: انتشارات کاروان
صد و هشتاد و یک صفحه، قیمت نامعلوم

پشت جلد، در توضیح کتاب نوشته شده که «مورچه‌ی آرژانتینی» بیانگر دیدگاه نیچه‌ای کالوینو به مناسبات انسانیه؛ و عدم خلاقیت و منفعل‌بودن افعال بردگان رو نشون میده.

علاوه بر این‌ها، توی این داستان‌ها کالوینو بر خلاف داستان‌های دیگه‌ی خودش –مثل بارون درخت‌نشین– طبیعت رو ستایش نمی‌کنه،
بلکه زندگی شهری رو به گند می‌کشه:
«فایده‌ی شهر چی یه، جز این که شنبه و یکشنبه ازش بزنی بیرون؟»
توی این سه داستان (مورچه‌ی آرژانتینی، مه‌دود و ناظر) شهر جای کثیفیه، همیشه یه مشکل توش وجود داره و قهرمان‌ها توش تنهان.
البته مورچه‌ی آرژانتینی به نسبت مه‌دود و ناظر کمتر می‌خواد این حرف رو بزنه. مثل همه‌ی کارهای دیگه‌ی کالوینو، توی این داستان‌ها یه طنز تلخ هم وجود داره، ولی به قول پدرام رضایی‌زاده‌، «رو» نیست. دیگه هم این‌که یه جورایی توی این داستان‌ها پایان وجود نداره؛ یعنی آخرین کاری که شخصیت‌ها می‌کنن اینه که با مشکل کنار میان و اون رو می‌پذیرن. توی هیچ‌کدوم از داستان‌ها مشکل حل نمی‌شه (همون دیدگاه نیچه‌ای انگار).